Dalakotu (kurtluca) : Eğreltiotugillerden; sıcak bölgelere
yetişen bir bitkidir. Güzel kokulu, pembe çiçekleri vardır. Yapraklarının
üstü parlak, altı donuk yeşil kadife rengindedir. Tadı acıdır.
Faydası : Ateşi düşürür, vücuda kuvvet verir. Dizanteri ve ishali
keser. Nefes almayı kolaylaştırır. Öksürüğü keser. Karaciğer ve mide
hastalıklarının iyileşmesine yardım eder.
Damkoruğu (kulakotu) : Damkoruğugillerden ılık iklimlerde
yetişen bir bitkidir. Çiçekleri kırmızıdır. Yaprakları etli ve çiçeklerin
dibindedir. Haziran - Ağustos ayları içinde toplanır. Çoğu zaman taze halde
kullanılır.
Faydası : Basur memelerini giderir. Nasırları söker.
Darı (akdarı) : Buğdaygillerden, kuraklığa dayanıklı bir
bitkidir. Tohumları besin olarak kullanılır.
Faydası : Darı unundan yapılan yiyecekler, zihin yorgunluğunu
giderir. Sinirleri kuvvetlendirir. Hamilelere de faydası vardır.
Defne (laurus nobilis) : Defnegillerden yaprakları güzel
kokulu ve yaz kış yeşil olan ağaçtır. Boyu 2 metre kadardır. Akdeniz
kıyılarında yetişir. Meyveleri yuvarlaktır. Rengi siyahımtıraktır.
Yapraklarından yeşil renkli bir yağ çıkarılır.
Faydası : Terletir, ateşi düşürür, vücuda rahatlık verir. İdrar ve
adet söktürür. İştah açar, Hazmı kolaylaştırır. Sinir ağrılarını (nevralji)
dindirir. Yağı bazı merhemlerle karıştırılır. Baharat olarak da kullanılır.
Hamileler kullanmamalıdırlar.
Demirhindi (tamarin) : Baklagillerdn bir çeşit ağaçtır.
Boyu 25 metre kadardır. Meyvesinden şerbet yapılır. Sıcak ülkelerde yetişir.
Çiçekleri sarı kırmızı salkımlar halindedir. Meyvesi koyu kırmızımtırak,
büyük ve tohumludur. Meyvesinin mayhoş lezzetli, macuna benzeyen öz kısmı
kullanılır. İçeriğinde ekşi maddeler, nişasta ve şeker vardır.
Faydası : Susuzluğu giderir. Vücuda rahatlık ve serinlik verir. 20
gramı müshil tesiri gösterir. Bağırsakları temizler. Soğuk içilir.
Denizkadayıfı (carrageen) : Esmer su yosunlarından bir
çeşit deniz bitkisidir.
Faydası : Solunum ve hazım sistemi nezlelerini giderir. Vücudu
besleyici olarak da kullanılır.
Denizsaçı (mousse de corse) : Deniz kayalarında bulunur.
Kuru iken saç gibi ince, esmer, birbirine girmiş liflerdir. Deniz bitkileri
gibi kokar. Tadı tuzludur.
Faydası : Bağırsak solucanlarını düşürür.
Denizüzümü (ephedra campylopoda) : Yurdumuzun hemen hemen
her yerinde yetişen her zaman yeşil, uzun ömürlü, çalı görünümünde bir
bitkidir. Gövdesi incedir. Yaprakları, gövde üzerine karşılıklı, çapraz
şekilde dizilmiştir. İçeriğinde "efedrin alkoloid" bulunur. 35 kadar
türü vardır.
Faydası : Astım hastalığının şikayetlerini giderir. Terletir. Ateş
düşürür. Romatizma ağrılarını dindirir.
Dereotu (tereotu) : Maydanozgillerden iplik biçiminde
yaprakları olan güzel kokulu bir bitkidir. Sonbahar aylarında toplanıp,
kurutulur.
Faydası : Mide ve bağırsak gazlarını söktürür. Hazmı
kolaylaştırır, midenin gereği gibi çalışmasını sağlar. Hıçkırık ve hava
yutmayı önler. Sinir zafiyetini giderir. Uyku verir. Aybaşı kanamalarının
kolay olmasını sağlar. Anne sütünü artırır. İştah açar. Ağız kokusunu
giderir. Çocuklardaki gaz ağrılarını giderir. Yemeklere ve salatalara tat
vermek için konur. Hamileler kullanmamalıdır.
Devedikeni (chardon) : Bileşikgillerden; tarlalarda yetişen
1 metre kadar boyunda bir bitkidir. İnce ve çengellidir. Yaşken güzel
kokuludur. Kuruyunca bu koku kaybolur.
Faydası : Ateşi düşürür, terletir ve vücuda rahatlık verir.
Devetabanı (phlodentron) : Bileşikgillerden geniş yapraklı,
her türlü toprakta yetişebilen bir bitkidir. Çiçekleri, yapraklarından önce
açar, altın sarısı rengindedir. Hekimlikte çiçekleri ve yaprakları
kullanılır. Çiçekleri Nisan'da, yaprakları ise, Haziran ve Temmuz aylarında
toplanıp, kurutulur.
Faydası : İdrar söktürür. Ağrıları dindirir. Sinirleri yatıştırır
ve vücuda kuvvet verir. Astım, nefes darlığı, bronşit ve soğuk algınlığında
şikayetleri geçirir. Göğsü yumuşatır, öksürüğü keser. Nezle ve ciğer
iltihabında da kullanılır. Yaraların iyileşmesinde ve çıbanların
olgunlaşmasına yardımcı olur.
Devekulağı (büyük dulavratotu) : Bileşikgillerden bir çeşit
bitkidir. Yaprakları enli ve yeşildir. Altları sincabi renktedir. Kökü
kalındır. Çiçeklerinde ince, uzun dikenleri vardır. Kökleri toplanır, ince
ince dilimlenip, kurutulur. Acıdır. Yaprakları da gölgelik bir yerde
kurutulur.
Faydası : İdraryollarında biriken kum ve taşların dökülmesine
yardımcı olur. Kanı temizler. Terletir, vücuda biriken zararlı maddelerin
atılmasını sağlar. Romatizma ve nikrisin şikayetlerini giderir. Vücuda
rahatlık verir.
Dişbudak ağacı (fraxinus excelsior) : Zeytingillerden sert
keresteli bir ağaçtır. Boyu 30 metre kadardır. Yaprakları 9-13 parçalı bir
dantela görünümündedir. İlkbahar ve yaz aylarında kabuğu ve yaprakları
toplanıp kurutulur.
Faydası : Ateşi düşürür, vücuda kuvvet verir. Anne sütünü artırır.
Romatizma ve nikris ağrılarını keser. Kabızlığı giderir. (kabuğu ise
kabızlık yapar, ishali keser) idrar söktürüp, vücutta biriken zararlı
maddelerin atılmasını sağlar. Mobilyacılıkta da kullanılır.
Dolama otu (paronychia serpilifolia) : Karanfilgiller
familyasından yeşil ve beyaz renkte küçük çiçekleri bulunan bir çeşit
bitkidir. Yaprakları beyazımtırak yeşildir. Kökü kullanılır.
Faydası : Dolama ve çıbanların tedavisinde kullanılır.
Domates (solanum lycopersium) : Patlıcangillerden bir çeşit
bitkidir. Ürünü için yetiştirilir. Vatanı Meksika ve Peru'dur. Yabani
türünün meyveleri yuvarlak ve kiraz kadar küçüktür. Domatesin içeriğinde
lycopin denilen bir madde bulunur. A, B, C vitamileri bakımından zengindir.
Gövde ve yapraklarında solanin denilen zehirli bir alkoloid bulunur.
Faydası : Bol idrar söktürür. Vücutta biriken zehirli maddelerin
atılmasını ve kanın durulmasını sağlar, damar sertliğini giderir. Romatizma
ve nikriste faydalıdır. Safra ve böbrek taşlarının düşürülmesine yardımcı
olur. Üremiyi düşürür. Hazmı kolaylaştırır. Kabızlığı giderir. Mide ve
bağırsakların düzenli bir şekilde çalışmasını sağlar. Cilde tazelik ve
pembelik verir. İsiliği ve mayasılı giderir. Nasırların sökülmesine yardımcı
olur. Çıbanların olgunlaşmasını sağlar. Arı sokmasında ve yanıkların
tedavisinde faydalanılır. Kansere karşı korur. Midesi zayıf olanlar, böbrek
ve mesanelerinde iltihap olanlar, suyunu içmelidirler.
Dulaptalotu (daphne mezereum) : Dulaptalotugillerin örnek
bir bitkisi olan bir ağaçcıktır. Yüksek yerlerde yetişir. Çiçekleri güzel
kokuludur. Meyveleri kırmızımtıraktır. Yaprakçıkları ise, açık yeşildir.
Kabukları kullanılır.
Faydası : Zona tedavisinde faydalıdır.
Dulavrat otu (pıtrak) : Bileşikgillerden; yol kenarlarında
ve seyrek koruluklarda yetişen bir bitkidir. 1-1,5 metre boyundadır. Kökü ve
yaprakları kullanılır.
Faydası : Yapraklarından yapılan ilaçlar, romatizma ve nikris
ağrılarını giderir. Mide iltihaplarını iyileştirir. Kökünden yapılan ilaçlar
ise, deri iltihapları ve egzamanın tedavisinde ve karaciğer hastalıklarında
kullanılır.
Dut (morus) : Dutgillerden yapraklarıyla ipek böceği
beslenen bir ağaçtır. Meyveleri, Beyaz ve kara olur. Karadut ekşidir.
Dutusaresi çıkartılır. Hekimlikte şurubu, meyveleri, ve yaprakları
kullanılır.
Faydası : Beyaz dut yaprakları idrar söktürür. Vücutta biriken
suyu boşaltır. Aç karnına yenen beyaz dut, Bağırsak solucanlarının
düşürülmesini sağlar. Mide ve bağırsakların düzenli çalışmasını sağlar.
Karadut şurubu pamukçuk hariç diğer ağız ve bademcik iltihaplarını giderir.
Duvar sarmaşığı (ivy) : Sarmaşıkgiller familyasından; uzun
ömürlü, 50 metre kadar boyunda, her zaman yapraklı, tırmanıcı bir bitkidir.
Yaprakları tüysüz ve serttir. Üst yüzeyleri koyu, alt yüzeyleri ise açık
yeşil renktedir. Meyvesi, siyahımsı mor renktedir. İçeriğinde "hederin"
vardır. Zehirlidir. Ev ilaçlarında kullanılmamalıdır.
Faydası : Kabızlığı giderir. Kusturur ve aybaşı kanı söktürür.
Haricen kullanılacak olursa, yaraları tedavi eder.
Düğün çiçeği (girit lalesi) : Düğünçiçeğigillerden; 30-60
cm. boyunda, uzun ömürlü bir bitkidir. Kökleri ipliksidir. Nisan - Haziran
aylarında çiçek açar. Zehirlidir. Yaprakları çok küçüktür ve üç parçalıdır.
Hekimlikte nadiren kullanılır.
Faydası : Basur memelerinin şikayetlerini giderir
